Aktualności

W tym roku pobiegniemy nieco inną trasą

📁 Aktualność 🕔07.Marzec 2014
W tym roku pobiegniemy nieco inną trasą

Spokojnie – to kosmetyczna, z pewnością bardzo pozytywna zmiana. Dotyczy ona pierwszych kilkuset metrów dystansu. Miejsce startu półmaratonu przeniesione będzie pod Pałac w Sztynorcie. Podniesie to zarówno prestiż biegu, jak i bezpieczeństwo uczestników.

Otrzymaliśmy już zgodę stosownych podmiotów na wykorzystanie terenu wokół zabytku, a kwestia atestacji jest czystą formalnością. Nie będziemy ruszali z Alei Dębowej, która odbywa się ruch kołowy, a z dziedzińca pałacowego, co pozwoli na płynniejsze przeprowadzenie tego etapu. Na miejscu znajduje się także parking, na którym staną autokary dowożące zawodników z Węgorzewa.

Dziękujemy Polsko-Niemieckiej Fundacji Ochrony Zabytków Kultury oraz firmie Tiga Yacht za pomoc w zorganizowaniu tego przedsięwzięcia.

 

Poniżej prezentujemy szerszy rys historyczny dotyczący budowli oraz samej miejscowości.

Źródło: http://mazury.info.pl

****

W Sztynorcie znajduje się XVII-wieczny pałac rodu Lehndorff. Częstym gościem był tam biskup Ignacy Krasicki, który miał ponoć powiedzieć hrabiemu Heinrichowi Lehndorffowi, że „Kto ma Sztynort, ten posiada Mazury„. Do końca XIX w. była tam stadnina koni krwi arabskiej.


Sztynort - Pałac Rodu Lehndorf
Od roku 1572 do 1945 Sztynort był główną siedzibą rodową Lehndorffów, jednego z potężniejszych rodów szlachty pruskiej. Lehndorffowie pochodzili z rodu Stango, zamieszkującego jeszcze w czasach przedkrzyżackich ziemię chełmińską. W czasach krzyżackich miejscowość nazwano Legendorf a.członkowie rodu, sprzyjający Krzyżakom, zaczęli nazywać się von Legendorf, potem Lehndorf i.Lehndorff. Dzisiejsza nazwa Sztynort wywodzi się z niemieckiego Steinort co oznacza w wolnym tłumaczeniu kamienny róg. Nazwa prawdopodobnie wzięła się od znanej żeglarzom kamienistej mielizny na jez. Dargin obecnie zwanej Kamieniami Sztynorckimi.

 

Aleja Dębowa - pomnik przyrody

Zachowana do dnia dzisiejszego rezydencja rodowa Lehndorffów powstawała wieloetapowo. Pierwszy pałac usytuowany w innym miejscu uległ zniszczeniu w XVI wieku. Drugą budowlę wzniesiono w latach 1554-1572, jej ślady pozostały w dolnych partiach głównego korpusu budowli (plan prostokąta zbliżonego do kwadratu, podział na trzy trakty, piwnice sklepione krzyżowo i kolebkowo). Budowę właściwego pałacu z wykorzystaniem murów fundamentowych starej, ponoć mocno podupadłej budowli, przeprowadziła Maria Eleonora von Dönhoff w latach 1689-1691. Wzniesiono dwukondygnacyjną budowlę z niewielkim ryzalitem na osi fasady zwieńczonym wysokim, spłaszczonym naczółkiem, a całość przykryto czterospadowym, wielkim, stromym dachem o.niespotykanej, bardzo skomplikowanej trzykondygnacyjnej konstrukcji więźby dachowej. Układ wnętrz pozostał trójtraktowy, w wielkiej sieni znalazły się reprezentacyjne, dwubiegowe, dębowe schody. Wnętrza ozdobiły polichromowane, drewniane stropy, sztukaterie, malowane olejno plafony, dekoracyjne kominki i piece. W tym samym czasie wzniesiono flankujące pałac dwa ciągi budynków gospodarczych z bramą przejazdową, tworzące wewnętrzny dziedziniec, z otwarciem widokowym na Jezioro Sztynorckie.

Od północy pałac okalał rozległy park. Był to na owe czasy jeden z największych parków, osiemnastohektarowy – z wytyczonymi regularnie alejami dębowymi, bogatymi parterami kwiatowymi w pobliżu pałacu, ciekawymi gatunkami drzew, krzewów – ozdobiony parkowymi rzeźbami. Na polanie parkowej, na osi elewacji ogrodowej stał zegar słoneczny wykonany w 1741 roku.

Zdobienie okapu Herb

W XIX wieku miała miejsce znaczna przebudowa zespołu i przede wszystkim rozbudowa pałacu. Rozebrano zabudowania gospodarcze flankujące pałac. Jedynie wykorzystując mury fundamentowe dawnego browaru wzniesiono spichlerz nieopodal pałacu, stojący do dziś. Do głównego budynku dobudowano dwa skrzydła, rozciągając pałac wzdłuż, zachodnie zamknęła wieża, kryta czterospadowym wysokim dachem. Zmieniono szczyt ryzalitu fasady, przekształcając go w stylu neogotyckim. Od ogrodu do naroży dobudowano alkierzowe wieże. W parku na końcach alei dębowej równoległej do pałacu wzniesiono od wschodu neoklasycystyczną herbaciarnię, a od zachodu neogotycką kaplicę.

Kaplica Herbaciarnia

Od lipca 1941 r do 20 listopada 1944 r. w Sztynorcie przebywał Joachim von Ribbentrop – minister spraw zagranicznych Rzeszy. Hrabia Henryk von Lehndorff – właściciel – mógł wtedy zamieszkiwać tylko w jednym skrzydle pałacu.
Podczas działań wojennych w 1945 roku Sztynort nie uległ zniszczeniu, do początku roku 1947 była tu kwatera wojsk sowieckich, punkt zborny zwożonego z bliższych i dalszych okolic mienia, przeznaczonego do wywiezienia na wschód. Po odejściu wojska resztki dawnego wyposażenia pałacu zostały zabezpieczone przez olsztyńskie muzeum. W chwili obecnej, niejednokrotnie już zmieniający się, prywatni właściciele obiektu nie są w stanie unieść kosztów przywrócenia do życia tego przepięknego miejsca. Mimo to jednak warto zaznaczyć to właśnie miejsce na planie letnich wędrówek po Mazurach…

Stajnia z kamienia - obecnie: Popularna tawerna - Zęza -

Warte zobaczenia jest także zdewastowane mauzoleum Lehndorffów w kształcie ośmiobocznej rotundy o sklepieniu gwiaździstym.Obiekt znajduje się na półwyspie pomiędzy jeziorem Sztynorckim a jeziorem Łabap.

Mauzoleum Zniszczony cmentarz

Kaplica rodowa wybudowana została w 1858r. W podziemnej części spoczywały trumny ze szczątkami zmarłych członków rodu. W czasie, a może po wojnie, kaplica i cmentarz uległy zniszczeniu.

Dworek Łowczego
Przy wyjeździe do wsi Kamionek znajdował się ciekawy, drewniany dworek łowczego z końca XIX w (w ruinie) – obecnie rozebrany, odrestaurowany i przeniesiony w inne miejsce.

Udostępnij tę informację znajomym